این صفحه فعلاً فقط به زبان فارسی منتشر شده است.
Wonderverse Space/استانداردها
شفافیت و پاسخ‌گویی

استانداردهای تحریریهو اصلاحیه‌ها

اینکه چگونه فصل‌ها و خبرها نوشته و بازبینی می‌شوند، هوش مصنوعی چه نقشی دارد و اشتباه‌ها چگونه ثبت و اصلاح می‌شوند.

به‌روزرسانی: ۱۰ آبان ۱۴۰۵
۰۱

مأموریت و دامنه

Wonderverse Space یک مرجع فارسی برای تاریخ و پژوهش درباره‌ی فضا، زمین و جست‌وجوی حیات فرازمینی است. هدف ما ارائه‌ی اطلاعاتی است که بتوان آن را بازرسی کرد: هر ادعا یا عدد مهم باید منبع، تاریخ و سطح اطمینان داشته باشد.

این وب‌سایت جایگزین مقاله‌های علمی نیست. متن‌ها بازنویسی و خلاصه‌ی منابع‌اند و برای تصمیم‌های تخصصی باید به خود منبع‌ها مراجعه شود.

۰۲

چگونه یک فصل نوشته می‌شود

هر فصل ابتدا از روی منابع معتبر (آژانس‌های فضایی، دانشگاه‌ها، مجله‌های علمی داوری‌شده و بایگانی‌های رسمی) گردآوری می‌شود. فقط نشانی‌هایی که واقعاً باز و خوانده شده‌اند در فهرست منابع می‌آیند.

پس از نگارش، یک بازبینی مستقل جداگانه پرخطرترین ادعاها را دوباره با منبع تطبیق می‌دهد: اعداد، تاریخ‌ها، وضعیت مأموریت‌ها و برچسب‌های اطمینان. اشتباه‌های پیدا‌شده پیش از انتشار اصلاح و در همین صفحه ثبت می‌شوند.

۰۳

چگونه یک خبر منتشر می‌شود

اخبار با کمک هوش مصنوعی از منابع رسمی گردآوری می‌شوند. هر خبر باید دست‌کم یک منبع اصلی (مانند NASA، ESA، ESO، NOAA یا یک مقاله‌ی علمی) داشته باشد و فقط وقتی منتشر می‌شود که منبع‌ها دوباره باز و ادعاها با آن‌ها تطبیق داده شده باشد.

سامانه‌ی انتشار نیز خودکار قاعده‌ها را بررسی می‌کند: منبع باید امن (https) و از فهرست دامنه‌های مجاز باشد، تاریخ خبر تازه باشد، متن فارسی و میزان قطعیت ذکر شده باشد و خبر تکراری نباشد. خبری که این شرط‌ها را نداشته باشد منتشر نمی‌شود. اگر روزی خبر مهم و تازه‌ای نباشد، چیزی منتشر نمی‌شود.

هیچ خبری بدون منبع و بدون بازبینی منتشر نمی‌شود و ترجمه‌ی ماشینی بدون بازبینی در این صفحه نداریم.

۰۴

نقش هوش مصنوعی و پاسخ‌گویی

پژوهش و نگارش اولیه‌ی متن‌ها با کمک هوش مصنوعی انجام می‌شود. این به معنای خطاناپذیری نیست؛ به همین دلیل بازبینی مستقل، برچسب‌های اطمینان و فهرست اصلاحیه‌ها وجود دارند. مسئولیت نهایی محتوا با مجموعه‌ی واندرورس است.

هیچ بخشی از این وب‌سایت محتوای تبلیغاتی یا حمایت‌شده نیست و هیچ ادعایی بدون منبع منتشر نمی‌شود.

۰۵

برچسب‌های اطمینان

«تأییدشده» یعنی چند شاهد مستقل پشتیبان آن‌اند؛ «فرضیه» یعنی توضیح محتمل یا پیشرو که هنوز مورد بحث است؛ «پرسش باز» یعنی پاسخ قطعی علمی وجود ندارد. تعریف کامل در بخش روش‌شناسی صفحه‌ی اصلی آمده است.

۰۶

سیاست اصلاحیه

اگر اشتباهی پیدا کردید، از صفحه‌ی تماس (موضوع «همکاری» یا «عمومی») همراه با نشانی منبع بنویسید. اشتباه‌های واقعی به‌سرعت اصلاح و در بخش اصلاحیه‌های پس از انتشار با تاریخ ثبت می‌شوند؛ ما اشتباه‌ها را بی‌صدا حذف نمی‌کنیم.

یافته‌های بازبینی پیش از انتشار

۱۹ مورد

نمونه‌ای از اشتباه‌هایی که بازبینی مستقل پیش از انتشار پیدا کرد و اصلاح شدند.

  • ایران و تحریم‌هاتاریخ اعلام پرتاب سیمرغ ۶ دسامبر ۲۰۲۴ است، نه «پایان دسامبر»؛ وضعیت تحریم‌های موشکی سازمان ملل با بازگشت در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ به‌روز شد.
  • کورولیوف و R-7تاریخ بازداشت ۲۷ ژوئن ۱۹۳۸ (نه ۷ ژوئن)؛ تأیید توسعه‌ی R-7 در ۲۰ مه ۱۹۵۴ و نخستین پرتاب ناموفق ۱۵ مه ۱۹۵۷ پیش از پرواز موفق ۲۱ اوت ۱۹۵۷.
  • نمونه‌های آپولو ۱۱جرم نمونه‌ی بازگردانده‌شده حدود ۲۱٫۵ تا ۲۱٫۸ کیلوگرم است، نه ۲۲ تا ۲۳.
  • سانحه‌ی Columbiaقطعه‌ی فوم به لبه‌ی حمله‌ی بال چپ (پنل RCC شماره ۸) خورد، نه سطح زیرین بال.
  • Starliner و ایستگاه فضاییوضعیت Starliner با اصلاح قرارداد سپتامبر ۲۰۲۶ و تعهد روسیه تا ۲۰۳۰ طبق گزارش GAO به‌روز شد.
  • سیاه‌چاله‌هاعدد ۳ کیلومتر شعاع افق رویداد برای جرم خورشیدی است (قطر حدود ۶ کیلومتر)، نه قطر آن.
  • ستاره‌ی بارناردسیاره‌ی گزارش‌شده در ۲۰۱۸ در ۲۰۲۱ رد شد؛ چهار سیاره‌ی سبک در ۲۰۲۴–۲۰۲۵ تأیید شدند.
  • Proxima bجرم کمینه‌ی ۱٫۰۷ برابر زمین طبق ESPRESSO جایگزین عدد ۱٫۳ سال ۲۰۱۶ شد.
  • کاوشگر پارکرفاصله‌ی ۶٫۱ میلیون کیلومتری حدود ۹ شعاع خورشیدی (۴٫۴ برابر قطر) است، نه ۹ برابر قطر.
  • Ingenuityعلت پایان ماموریت در گزارش ناسا مشخص شده است (ناوبری بصری روی ماسه‌ی بی‌عارضه) و دیگر فرضیه نیست.
  • Chang'e-7 و Hayabusa2 و Junoتعویق پرتاب Chang'e-7 از ۲۳ اوت ۲۰۲۶ و گذر Hayabusa2 از Torifune در ۵ ژوئیه ۲۰۲۶ به متن افزوده شد.
  • قمرهای PlutoKerberos و Styx را هابل کشف کرد، نه New Horizons؛ فاصله‌ی عبور از پلوتو حدود ۱۲٬۵۰۰ کیلومتر است.
  • سرسماده‌ی روشن غالب در دهانه‌ی Occator کربنات سدیم است، نه سولفات منیزیم؛ قطر دهانه حدود ۹۲ کیلومتر.
  • ابرآتشفشان Tobaبرآورد سرمای ۳ تا ۵ درجه حذف و با نتیجه‌ی ۲۰۲۶ (حداکثر حدود ۱ درجه) جایگزین شد.
  • نخستین حیاتتنها یکی از بیش از ۱۰٬۰۰۰ زیرکن Jack Hills گرافیت داشت؛ عدد ۵۶۵ نادرست بود.
  • تقویم جلالی و ابوریحان۱۰۷۹ سال برقراری تقویم است، نه پایان آن؛ شعاع زمین بازسازی‌شده نزدیک مقدار امروزی است و درصد ۲٪ حذف شد.
  • Giordano Brunoمدت بازداشت حدود هفت سال و درخواست بلارمینو در ژانویه ۱۵۹۹ اصلاح شد.
  • گزارش‌های UAPماجرای ۲۱ مورد: «داده‌ی کافی برای تحلیل بیشتر» بود، نه «توضیح‌نیافته»؛ تعداد مصاحبه‌ها حدود ۳۰ است.
  • شمار سیاره‌های فراخورشیدیعدد ۶۴۴۵ (۸ اکتبر ۲۰۲۶) با ۶۴۵۱ (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶) به‌روز شد.

اصلاحیه‌های پس از انتشار

۲ مورد
  • ۹ آبان ۱۴۰۵ · فصل «جست‌وجوی حیات فراتر از زمین»برچسب توضیح هیدروژنی برای ‘Oumuamua از «تأییدشده» به «فرضیه» تغییر کرد؛ شمار سیاره‌های فراخورشیدی به‌روز شد.
  • ۹ آبان ۱۴۰۵ · فصل «پیدایش حیات و انسان»درصد DNA نئاندرتال به بازه‌ی رایج ۱ تا ۲ درصد (با ذکر برآوردهای بالاتر) اصلاح شد.